"အိမ္ေထာင္မူ႔ ဘုရားတည္၊ ေဆးမင္
ရည္ စုတ္ထုိး၊ ေက်ာင္းထုိင္ပင့္ ျမတ္
သံဃာ၊ စာခ်ဳပ္ရန္ ခက္သည့္အမ်ိဳး။"
အိမ္ေထာင္မ်ား အဘယ္ေၾကာင့္
ပ်က္ရသနည္း? ဒီေမးခြန္းရဲ႔
အေျဖကုိေတာ့ လူတုိင္းသိခ်င္ၾကမွာပါ။
(အထူးအားျဖင့္ အိမ္ေထာင္ရွင္မ်ား) တကယ္တမ္းေတာ့ တစ္ေယာက္နဲ႔
တစ္ေယာက္ခ်စ္လို႔ အိမ္ေထာင္က်ခဲ့ျပီးျပီးပဲ၊ ဘာလို့မ်ားအိမ္ေထာင္တစ္
ခုကုိလြယ္လြယ္ေလးနဲ့ ဖ်က္စီးတတ္ၾကသလဲေတာ့မေျပာတတ္ပါဘူး။
သူ႔အေၾကာင္းနဲ့သူေတာ့ရွိၾကမွာပါပဲ။
ဒီေနရာေလးမွာ တစ္ေယာက္နဲ့တစ္ေယာက္ခ်စ္တယ္ဆုိရာ၀ယ္ ေရွးဘ၀က
အတူတကြေနထုိင္ေပါင္းသင္း သီတင္းသီလတူမွ်စြာ ျပဳခဲ့ဖူးျခင္း၊ မ်က္
နွာျမင္ခ်စ္ခင္ပါေစဟု သူ၏ေကာင္းမူတစ္ခုခု၌ ဆုေတာင္းျပဳခဲ့ျခင္း၊
ယခုမ်က္ေမွာက္ဘ၀၌ သူ၏အက်ိဳးစီးပြား လုိလားေဆာင္ရြက္ေပးမူျပဳျခင္း
ဟူေသာအေၾကာင္းေၾကာင့္ တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ေတြ႔ဆုံ၍ ခ်စ္
ခဲ့ရတာပါ။
ခ်စ္ျခငး္ရဲ့လမ္းမေပၚေရာက္ဖုိ႔ ဒီလမ္းေၾကာင္းသုံးသြယ္က ထြန္းျပေပးခဲ့
တာေပါ့။ ဒီအဆင့္ကုိေက်ာ္ျဖတ္ျပီးမွ အိမ္ေထာင္သည္ဘ၀သုိ႔ေရာက္
ရတာပါ။
တစ္ခ်ိဳ႔ေတြလည္း အိမ္ေထာင္သည္ဘ၀မေရာက္ခင္ ခ်စ္သူ႔ဘ၀နဲ႔ပဲ လမ္း
ခြဲသြားရတယ္၊ တစ္ခ်ိဳ႔ၾကေတာ့လည္း ခ်စ္သူသမီးရည္းစားျဖစ္ကတည္းက
အိမ္ေထာင္ဘက္အျဖစ္ထိေရြးခ်ယ္သြားၾကတာေတြလည္းရွိပါတယ္။
စာဖတ္သူကေတာ့ ထင္ေကာင္းထင္ပါလိမ့္မယ္၊
စာေရးသူကအခ်စ္ေၾကာင္းေတြသိေနပါလာေပါ့၊ စာေရးသူလည္းအခ်စ္ရွိ
ပါတယ္၊ ခ်စ္တာျခင္းေတာ့တူခ်င္မွတူမွာပါ။ အခ်စ္ကလည္းသုံးမ်ိဳးေတာင္
ရွိတာ၊ ၁။ ခ်စ္သူအခ်စ္(တဏွာေပမ) မိသားစုအခ်စ္(ေဂဟသိတေပမ)
ပါရမီအခ်စ္(ေမတၱာေပမ)ဆုိျပီး သုံးမ်ိဳးရွိပါတယ္။ လူသားတုိင္းအခ်စ္
နဲ့မကင္းၾကပါဘူး၊ ဒါေပမယ့္ခ်စ္ပုံခ်စ္နည္းေလးေတြေတာ့ကြာသြား
တတ္ၾကပါတယ္။
ခ်စ္သူအခ်စ္ဆုိတာက ခ်စ္သူအခ်င္းခ်င္းခ်စ္တာ၊ ဇနီးေမာင္နွံအခ်င္း
ခ်င္းခ်စ္တာ အဲဒီလုိအခ်စ္မ်ိဳးကုိခ်စ္သူအခ်စ္လို႔ေခၚတာပါ။ မိသားစု
အခ်စ္ဆုိတာက ကုိယ့္ရ့ဲမိသားစုအခ်င္းအခ်င္း၊ ေဆြမ်ိဳးသားျခင္းခ်စ္တာကုိ
မိသားစုအခ်စ္လို႔ေခၚပါတယ္။
ပါရမီအခ်စ္ဆုိတာက ကုိယ္ကေနသူ႔ကုိ ကုသုိလ္ရေအာင္လုပ္ေပးတာမ်ိဳး၊
သူကလည္း ကုိယ့္ကုိ ကုသိုလ္ရေအာင္လုပ္ေပးတာမ်ိဳးကုိပါရမီအခ်စ္လို႔ေခၚ
ပါတယ္။ ေျပာခ်င္တာကေတာ့ ကုိယ္ကုသုိလ္ျဖစ္ေအာင္သူကဖန္တီးေပးတယ္၊
ကုိယ္ကလည္းတစ္ဖန္းသူကုသုိလ္ျဖစ္ေအာင္ဖန္တီးေပးတယ္၊ တစ္ေယာက္နွင့္တစ္ေယာက္အျပန္လွန္ေက်းဇူးျပဳေနတဲ့အခ်စ္မ်ိဳးကုိပါရမီ
အခ်စ္လို႔ေခၚပါတယ္။ စာေရးသူမွာဘာအခ်စ္ရွိသလဲလို့ ကုိကုိယ့္ကုိ
ေမးၾကည့္လုိက္ပါတယ္။
အခ်စ္အေၾကာင္းအစပ်ိဳးေနတာနဲ့ ေျပာခ်င္တဲ့ဆီမေရာက္ဘဲေနလိမ့္မယ္။
အခ်စ္ကုိအထင္မေသးပါနဲ႔၊ အခ်စ္က နိဗၺာန္အထိအက်ိဳးေပးနုိင္ပါတယ္၊
ပ႒ာန္းပစၥည္းနဲ့တြက္ၾကည့္မယ္ဆုိရင္ အခ်စ္ကုိအေၾကာင္းျပဳ၍ ဒါ
နေတြျပဳမယ္၊ သီလေတြေဆာက္တည္မယ္ဆုိရင္နိဗၺာန္အထိေရာက္နုိင္
ပါတယ္။
မိမိက အိမ္ေထာင္သည္ဘ၀ေရာက္ေနသူျဖစ္လွ်င္ နကုလပိတာနကုလမာ
တာတုိ႔၏နည္းကုိ အျမဲတမ္းရင္ထဲမွာထည့္ထားဖုိ့လိုပါတယ္။ သူတုိ႔နည္း
လမ္းေလးက-၁။ တူမွ်ေသာ သဒၶါတရားရွိရမယ္၊ ၂။ တူမွ်ေသာ သီလတရား
ရွိရမယ္၊ ၃။တူမွ်ေသာ စာဂတရားရွိရမယ္၊
၄။တူမွ်ေသာ ပညာတရားရွိရမယ္။ တကယ္တမ္းေတာ့ အၾကင္ဇနီး
မယားအဆင့္အထိေတာင္ေရာက္လာျပီးျပီး ၊တစ္ေယာက္နဲ့
တစ္ေယာက္က မ်ားေသာအားျဖင့္အက်င့္စရုိက္ျခင္း
တူတာေတာ့မ်ားမွာပါ။ ေနာက္တစ္ခုက သိဂၤါေလာ၀ါဒသုတ္မွာ
လည္း မယားက်င့္၀တ္၊လင့္က်င့္၀တ္စသည့္ျဖင့္ ရွိပါေသးတယ္။
ဒါေလးေတြကဗုဒၶဘာသာရူေထာင့္ဘက္ကေန တင္ျပေပးထားတာပါ။
မိမိကဗုဒၶဘာသာပဲ နည္းလမ္းေတြကုိသိေနတာပဲ သိသည့္အေလွ်ာက္က်င့္
သြားမယ္ဆုိရင္ မိမိရဲ့မိသားစုဘ၀ေလးကေပ်ာ္ရႊင္စရာေကာင္းသြားမွာပါ။
ဒီလိုဆုိရင္ တစ္ေယာက္နဲ့တစ္ေယာက္ကြဲနုိင္စရာ သုိ႔မဟုတ္ ျပိဳကြဲနုိင္စရာ
မရွိေတာ့ပါဘူး။ မိတၱဗလဋီကာ-မွာ အၾကင္ လင္နွင့္မယားတုိ႔ ကုိယ္စိတ္နွစ္ျဖာ
ခ်မ္းသာေစနုိင္ နည္း (၇) နည္းကုိလည္းတင္ျပပါဦးမယ္။
၁။နားပူနားဆာ မလုပ္နွင့္။
၂။အၾကင္လင္မယားတုိ႔သည္ တစ္ဦးကုိတစ္ဦး ျငီးေငြ႔ေအာင္ မလုပ္သင့္။
၃။ဆူပူၾကိမ္းေမာင္းျခင္း မျပဳနွင့္။
၄။ေစတနာျဖင့္ ခ်ီးက်ဴးရန္ မေမ့နွင့္။
၅။တစ္ဖက္သားကုိ ၾကင္နာယုယပါ။
၆။ရုိေသ ေလးစားပါ။
၇။အိမ္ေထာင္သည္တုိ႔၏ ရာဂစိတ္ေျပျငိမ္းေၾကာင္း စာအုပ္ေကာင္းကုိ ဖတ္ပါ။
ဒီ (၇)နည္းအတုိင္းက်င့္သြားမယ္ဆုိရင္လည္း မိမိအိမ္ေထာင္ေရး ျပိဳမ
ကြဲနုိင္ပါဘူး။ အကယ္၍သာ ဒီလိုမလုပ္သြားရင္ေတာ့ တစ္ေယာက္နဲ့
တစ္ေယာက္ေရရွည္လက္တြဲဖုိ့ဆုိတာ မျဖစ္နုိင္ပါဘူး။
လင္နွင့္မယား (မိန္းမကုိစိတ္ၾကည္ၾကည္လင္လင္ထားတတ္လို႔ လင္
လို႔ေခၚျပီး၊ ေယာက်္ားကုိ မယားေအာင္ထားတတ္လို႔ မယား သုိ့မဟုတ္
မိန္းမက ေယာက်္ားကုိ မာယာသုံးျပီး ခ်စ္တတ္လို႔ မယားလို႔ ေခၚသတဲ့)
လ်ာနွင့္သြားဆုိသလုိေပါ့ မိမိတုိ့ကပုထုဇဥ္ေတြပဲ တစ္ခါတေလးမွား
တာေတာ့ မွားနုိင္ပါတယ္၊ အမွားၾကီးမမွားမိဖုိ႔ေတာ့လုိတာေပါ့။
ေျပာခ်င္တာက အိမ္ေထာင္ေရးျပိဳကြဲသြားေလာက္တ့ဲအထိမမွား
မိဖုိ႔ပါ။
(မိတၱဗလဋီကာ-ဦးနု)ေအာက္ပါေမးခြန္းမ်ားကုိ သင္ကုိယ္တုိင္ေျဖနုိင္လွ်င္
အက်ိဳးရွိေပလိမ့္မယ္။ “ဟုတ္ကဲ့” ဟုေျဖနုိင္ေသာ အေျဖတုိင္းကုိ အမွတ္
(၁၀)ေပးပါ။ အားလုံးကုိ ေျဖျပီးလွ်င္ သင္သည္ အမွတ္မည္မွ် ရသည္ကုိ
တြက္ၾကည့္ပါ။
အိမ္ေထာင္သည္ ေယာက်္ားတုိင္း မိန္းမတုိင္း ေအာက္ပါေမးခြႏ္းမ်ားအနက္ မိမိတုိ႔နွင့္ဆုိင္ရာ ေမးခြန္းမ်ားကုိ ေျဖျပီးလွ်င္ အမွတ္(၁၀၀)မရေသးခ်င္း
မေလ်ာ့ေသာ လုံ႔လျဖင့္ အမွတ္(၁၀၀)ရနုိင္ေအာင္ၾကိဳးစားနုိင္ၾကပါေစ…….
[ေယာက်ာ္းမ်ားအတြက္]
၁။သင္သည္ သင္၏ မိန္းမကုိ မညားမီအခါက ဂရုစုိက္ခဲ့သကဲ့သုိ႔ ယခု
တုိင္ ပန္းကေလးအစ လက္ေဆာင္ကေလးအစ ေပးလွ်က္ရွိပါေသး
သလား။ မညားမီကကဲ့သုိ႔ သင္၏မိန္းမအေပၚတြင္ ၾကင္ၾကင္နာနာနွင့္
ယုယပုိက္ေထြးျခင္း ရွိပါေသးရဲ့လား။
၂။အျခားလူမ်ားေရွ႔တြင္ သင့္မိန္းမကုိ ျပစ္တင္ဆူပူၾကိမ္းေမာင္းျခင္းမ်ိဳးမွ အထူးဂရုစုိက္ကာ ေရွာင္ရွားပါရဲ့လား။
၃။သူ သေဘာက်သလို သုံးစြဲနုိင္ရန္ သင့္မိန္းမကုိ အိမ္စရိတ္အျပင္
ေငြပုိမ်ား ေပးပါရဲ့လား။
၄။သင့္မိန္းမ၏အလုိဆႏၵတုိ့ကုိ ေကာင္းစြာ သိရွိေအာင္ သင္ၾကိဳးစားပါရဲ့
လား။ သင့္မိန္းမသည္ ပင္ပန္းႏြမ္းနယ္လွ်က္ရွိေသာအခါ၌လည္းေကာင္း၊ စိတ္မအီမသာျဖစ္ေနသည့္အခါ၌လည္းေကာင္း သင္သည္ သင့္မိန္းမကုိ
အကူအညီေပးပါရဲ့လား။
၅။သင္သည္ သင္ရေသာ အားလပ္ခ်ိန္ကုိ တစ္၀က္ခြဲ၍ သင့္မိန္းမနွင့္
အတူတူၾကည္ျဖဴစြာ ေနထုိင္ပါရဲ့လား။
၆။သင့္မိန္းမ၏ အခ်က္အျပဳတ္နွင့္ အိမ္ေထာင္ထိန္းသိမ္းမူသည္
သင့္မိခင္သုိ့မဟုတ္ ကုိျဖဴ႔မိန္းမ၏ အခ်က္အျပဳတ္အိမ္ေထာင္ထိန္းသိမ္း
မူထက္ ည့ံသည္ဟု မေျပာဘဲ ပုိ၍ေကာင္းသည္ဟု အလိမၼာဖက္ကာ
ယွဥ္ျပပါရဲ့လား။
၇။သင့္မိန္းမ ဖတ္ၾကားေသာ စာအုပ္မ်ား၊သင့္မိန္းမ၏အေပါင္းအ
ေဖာ္မ်ား၊ျမိဳ႔ရြာအေရးနွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ သင့္မိန္းမ၏ ယူဆဆခ်က္မ်ားအေပၚ
တြင္ သင္သည္ အေသအခ်ာ စိတ္၀င္စားပါရဲ့လား။
၈။သင္သည္ သ၀န္ေၾကာင္ေသာ စကားမ်ိဳးကုိ မသုံးဘဲနွင့္ သင့္မိန္း
မအားအျခား ေယာက်္ားမ်ားနွင့္အတူ စကားေျပာဆုိသည္ကုိလည္း
ေကာင္း၊ မိတ္ေဆြတုိ႔ဘာ၀ ဂရုတစုိက္ျပဳစုသည္ကုိလည္းေကာင္း
ခြင့္ျပဳနိုင္ပါရဲ့လား။
၉။အခြင့္အလမ္းမ်ား ေပၚတုိင္း သင့္မိန္းမကုိ ခ်ီးက်ဴးရန္နွင့္ေျမွာက္စား
ရန္အတြက္ သင့္မွာ အသင့္ရွိပါရဲ့လား။
၁၀။သင့္အက်ၤီ ၾကယ္သီးျပဳတ္ေနသည္ကုိ ျပန္တပ္ေပးျခင္း၊ သင့္ေျခအိတ္
ေပါက္ေနသည္ ဖာေပးျခင္း၊သင့္ အ၀တ္အစားမ်ားကုိ ဖြပ္ေလွ်ာ္ေပးျခင္း
စေသာ အလုပ္ကေလးမ်ားအတြက္ သင္သည္ သင့္မိန္းမကုိ ေက်းဇူးတင္
စကားမ်ား ေျပာၾကားပါရဲ့လား။
[မိန္းမမ်ားအတြက္]
၁။သင့္ေယာက်္ား၏ အလုပ္တြင္ ၀င္မစြက္ဘဲ သီးသန့္ေနပါရဲ့လား။ သူ႔အေပါင္း
အသင္းမ်ားကုိ ဘယ္သူနဲ့ မေပါင္းနဲ့၊ ဘယ္သူဟာလူရူပ္ပဲ အစရွိသည္ျဖင့္
အျပစ္ေျပာျခင္း၊ သူ႔အလုပ္လက္ေထာက္ကုိခန့္ထားရာ၌ ၀င္ေရာက္ေျပာဆုိျခင္း၊
သူသြားလာလည္ပတ္ရာ၌ ဆူပူျခင္းမ်ားမွ ကင္းလြတ္ပါရဲ့လား။
၂။သင့္ေနအိမ္နွင့္တကြ သင့္အေပၚတြင္ သင့္ေယာက်္ားသည္ စိတ္၀င္
စားေနေအာင္ သင္သည္ အစြမ္းကုန္ ၾကိဳးစားပါရဲ့လား။
၃။”ယေန႔ေတာ့ ဟုိဟင္းၾကီးကုိ စားရဦးေတာ့မွာပဲ” ဟူ၍ စိတ္ထဲမွာ မေတြး
ေတာနုိင္ေအာင္ စားဖြယ္ေသာက္ဖြယ္အမ်ိဳးမ်ိဳးတုိ႔ကုိ သင္ကုိယ္တုိင္ စီမံ၍
သင့္ေယာက်္ားအား ခ်က္ျပဳတ္ေကြ်းေမြးပါရဲ့လား။
၄။သင့္ေယာက်ာ္းသည္ သူ႔အလုပ္အတြက္ သင့္ထံမွ အကူအညီလိုခ်င္ခဲ့ပါ
လွ်င္အကူအညီေပးနုိင္ေအာင္ သင့္ေယာက်္ား၏ အလုပ္အေၾကာင္းကုိ
သင္သည္ ေလ့လာပါရဲ့လား။
